Moja Gdynia

Moja Gdynia

poniedziałek, 3 lutego 2014

Opis Gdyni w 1939 r. - według "Przewodnika Pomiana"

Wpadł mi do rąk wydany w 1929 roku przewodnik "Gdynia W/M Gdańsk i Wybrzeże". Mam nadzieję, że wybrane fragmenty posłużą przybliżeniu historii mojego miasta...


Gdynia


    Ośrodkiem wybrzeża polskiego jest ***Gdynia, główny port handlowy Polski, port wojenny, miasto o 120.000 mieszkańcach i 6.582 ha obszaru. G. jest zarazem letniskiem i kąpieliskiem nadmorskim. 
   G. znajduje się ciągle w stadium powstawania, przy czym jej wzrost z roku na rok prześciga najśmielsze obliczenia i plany.  
     G. posiada dogodne połączenie kolejowe i lotnicze z Warszawą a także z innymi miastami Rzplitej oraz połączenia morskie bezpośrednie lub pośrednie z całym światem.

    Połączenie kolejowe  G. z innymi miastami  Rzplitej odbywają się wzdłuż linii kolejowych:
   1. linii głównej z Warszawy przez Toruń, Bydgoszcz, oraz z Krakowa i Katowic, przez Poznań, Bydgoszcz do Gdańska i Gdyni.


   Na tej linii kursuje większość pociągów pospiesznych  oraz wagonów bezpośrednich , łączących Warszawę i szereg miast Rzplitej z Gdynią . W sezonie nadchodzi tą drogą do G. 30 par pociągów pospiesznych i osobowych na dobę.
   2. linii z Warszawy przez Mławę , Grudziądz , Gdańsk do Gdyni. Ta linia, krótsza od pierwszej , jeśli chodzi o odległość od Warszawy, stwarza dosyć dogodne i tanie połączenie stolicy z morzem.
Zarówno na linii 1. jak i na linii 2. kursują całe pociągi i wagony bez zatrzymywania się na terenie W.M. Gdańska, wprost do G. przez co unika się potrzeby poddawania sie kontroli dewizowej i paszportowej.
   3. linii tzw. francusko-polskiej , z Katowic przez Herby, Inowrocław, Bydgoszcz Kościerzynę, z pominięciem terenu W.M. Gdańska.
    Linia ta stwarza najbliższe i najszybsze połączenie Gdyni ze Śląskiem. Kursują na niej tylko 2 pary pociągów osobowych bardzo dogodnie rozplanowanych.

Połączenia lotnicze Gdyni z Warszawą a przez Warszawę z Katowicami, Krakowem, Lwowem i Wilnem, odbywają się codziennie z portu w Rumi , przy czym z G. do Warszawy samolot odlatuje o godz. 8 oprócz niedziel oraz o godz. 15.55 codziennie  a z Warszawy do G. o godz. 15.20 oprócz niedziel oraz o godz.8.30 codziennie. Czas przelotu wynosi ok. 1 1/2 godz. a cena przelotu w jedną stronę 55, - zł, tam i z powrotem zaś 99,-zł.


     Samolot codzienny z G. ma w Warszawie połączenia bezpośrednie do wszystkich miast, z którymi lotnisko  warszawskie utrzymuje komunikację. Nadto G. posiada bezpośrednie połączenie zagraniczne z Kopenhagą oraz Rzymem ( via Warszawa, Budapeszt, Belgrad).

   Połączenia okrętowe posiada G. ze 170 portami całego świata przy pomocy 52 linii regularnych. Najważniejsze z nich:
  1. z Kopenhagą, Halifaksem i Nowym Jorkiem za pośrednictwem linii północno-amerykańskiej Towarzystwa  Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe. Linię tę obsługują statki "Batory" i "Piłsudski", średnio dwa razy w miesiącu. Cena przejazdu klasą turystyczną wynosi w sezonie zimowym w jedną stronę 149 dolarów, a tam i z powrotem 246 dol. W sezonie letnim w jedną stronę 163 dol., a w obie strony 310 dol. Na okrętach istnieje ponadto klasa trzecia, o 25% tańsza. Czas trwania przejazd wynosi z Kopenhagi do G. 1 1/2 dnia, z Halifaksu do G. 10 dni oraz z Nowego Jorku do G. 11 dni.


   2. z Antwerpią , Tallinem, Helsingforsem za pośrednictwem linii okrętowej Żegluga Polska, w zasadzie towarowej, ale posiadającej pomieszczenia pasażerskie. Połączenia te niekosztowne, są bardzo dogodne , a podróż statkami Żeglugi przyjemna i urozmaicona. Przykładowo przejazd pierwszą klasą kosztuje: z G. do Antwerpii 100,-zł, z G. do Tallina - 70,-zł oraz z G. do Helsingforsu -85,-zł.


   3. z Londynem i Hull za pośrednictwem linii okrętowej Polsko-Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego. Linie te obsługują statki: "Lech", "Lublin" i "Lwów".
Komunikacja na linii Gdynia-Londyn odbywa się średni dwa razy w miesiącu, a na linii Gdynia- Hull 5 razy w miesiącu. Cena przejazdu w jedną stronę wynosi 7 funtów , a tam i z powrotem 12,5 funta. Czas przejazdu z Londynu 3 dni.
   4. z Liwerpoolem, Hawrem - Amsterdamem i Stockholmem co tydzień, z Rotterdamem, Rygą, Hamburgiem - 2 razy w tygodniu i wreszcie z Marsylią co 2 tygodnie za pośrednictwem różnych linii okrętowych (wiadomości w Kap. Portu).

      Połączenia statkami rzecznymi posiada G. z Warszawą, przy czym statek pospieszny jest w drodze z Warszawy ok. 36 godzin, a do Warszawy ok.60 godzin. Bilet w jedną stronę pierwszą klasą kosztuje 22,-zł - w obie 30,-zł. Utrzymanie na statku 5,-zł dziennie.
   Wreszcie dalekodystansowe połączenie autobusowe posiada G. z Bydgoszczą oraz z Poznaniem. Kursują po 2 pary autobusów dziennie. Cena biletu wynosi z Bydgoszczy 9,30 a z Poznania przez Nakło i Chojnice 15,-zł. 

   Do tych połączeń dalekodystansowych dostosowane są w G. połączenia kolejowe, autobusowe i okrętowe ze wszystkimi miejscowościami pobrzeża oraz W.M. Gdańskiem (...) 
Dworce i przystanie
    Koleją przybywa się do Gdyni na główny dworzec kolejowy - Plac Konstytucji - tel.2907. Dworzec ten posiada trzy perony , z których można wyjść na ul. Morską albo na Plac Konstytucji. Peron drugi posiada komorę celną i paszportową, przez którą trzeba przechodzić, udając si na teren W.M. Gdańska wzgl. z niego wracając. Wychodząc na lewo , na Pl. Konstytucji, spotykamy w pasażu kiosk "Ruchu". Obok bocznego wyjścia znajduje się przechowalnia bagażu (35 groszy na dobę).W przejściu do głównego holu mieści się po lewej stronie Urząd pocztowo-telegraf., otwarty do 23. tuż obok kolejowe biuro informacyjne - tel.2907. Naprzeciw biuro dewizowe, filia K.K.O. m. Gdyni tel 12-70.W samym holu znajduje się po lewej stronie przyjmowanie bagażu, 6 kas biletowych , kiosk informacyjny "GAL'u", z prawej zaś strony, wejście do poczekalni pierwszej, drugiej i trzeciej klasy i do restauracji kolejowej. Tragarze kolejowi na dworcu tel.21-93. Wyniesienie bagażu z dworca - 30 groszy od sztuki.
    Oprócz dworca głównego istnieją na terenie m. Gdyni dwa dworce podmiejskie w Orłowie i Chyloni. ( patrz. Trzy dworce w Gdyni )



    Drogą morską przybywa się do G. do jednej z czterech przystani.
Żegludze wielkiej służy : Dworzec morski- Gdynia Ameryka Linie Żeglugowe G.A.L. - ul. Polska, tel.36-91. Po przybiciu statku do nabrzeża Francuskiego, przechodzą pasażerowie bezpośrednio na drugie piętro dworca, gdzie znajdują się poczekalnie, komory celne i bufet dworcowy. O piętro niżej mieszczą się:, biura linii okrętowych, ekspozytura celna, biura służbowe stacji Gdynia Port, biura inspektora emigracyjnego i lekarza portowego. Parter zajęty jest przez Urząd Pocztowy Gdynia 5, kantor wymiany, przechowywalnię bagażu, "Orbis" (tel.3802) itp.
   Okręty linii Londyn-Hull "Polbrytu" przybijają do nabrzeża Polskiego przy Chłodni Portowej. 
Statki żeglugi przybrzeżnej przybijają do przystani : "Żeglugi Polskiej" - tel.16-10 na molo Południowym - w basenie Prezydenta. Pawilon "Ż.P." mieści oprócz kas biletowych, Ekspozyturę Komendy Miasta, która wydaje przepustki wstępu na Hel, kiosk "Ruchu" oraz restaurację i kawiarnię.
   Wreszcie do przystani "Vistuli", znajdującej się przy nabrzeżu Wilsonowskim - ul. Rybacka nr 30 - tel.10-85, przybijają statki Żeglugi Rzecznej z Warszawy przez Tczew.
  Autobusy wszystkich prawie linii lokalnych M.T.K. oraz wszystkie autobusy linii dalekobieżnych przybywają do G. i wychodzą z dworca autobusowego położonego w śródmieściu G. na Placu Kaszubskim - tel.15-61. Tamże biuro "Ruchu" i sprzedaż biletów. Druga poczekalnia M.T.K. znajduje się naprzeciw pawilonu Ligi Popierania Turystyki przy dworcu kolejowym, tel.15-01.
   Niektóre tylko linie szczególne wychodzą z G. z Skweru Kościuszki z terenu hal targowych przy ul. Mościckich lub z innych punktów.
   Samoloty P.L.L. "Lot" startują i lądują na lotnisku cywilnym w Rumi o 12 km od Gdyni. Jednak "lot" zorganizował przewóz pasażerów i bagażu z lotniska do Gdyni samochodem, który zatrzymuje się przed "Orbisem" na ul. Świętojańskiej. Stamtąd również samochody odwożą pasażerów na lotnisko na 30 min. przed startem każdego samolotu. (...) 

Komunikacja w mieście.


Linia nr 1.- Skwer Kościuszki - ul. 10go Lutego - Dworzec Kolejowy Obłuże-Oksywie (kościół) - Dowództwo Floty. Autobusy kursują od godz. 6.20 co 20 min. aż do godz.23.50.

Linia nr 2. Komisariat Rządu - ul. Śląska, ul. Morska - Grabówek (zakręt oksywski). Kurs. co 30 min. od godz. 7 do 22.20.

Linia nr 3. Plac Kaszubski - ul. Świętojańska - Orłowo (poczta)- Kolibki- Sopoty (Kurchaus). Kursuje osd godz. 6 do 23.55 co 7-8 min. tylko do Orłowa, a co 15 min. do Sopot.

Linia nr 4. Plac Kaszubski - ul. Starowiejska - Dworzec kolejowy ul. Morska - Grabówek (zakręt oksywski). Kursuje co 30 min.od godz. 6.20 do 23.10.

Linia nr 5. Skwer Kościuszki - ul. 10go Lutego - ul. Morska- Grabówek (zakręt oksywski) - Chylonia (kościół)- Rzeźnia. Kursuje co 15 min. od godz. 5.55 do 23.45.

Linia nr 6. Plac Kaszubski ul. Portowa - Port Handlowy - Dworzec kolejowy. Kursuje co 30 min. od godz.7.35 do 19.45.

Linia nr 7. Plac Kaszubski ul. Starowiejska - Dworzec kolejowy - ul. Śląska - Witomino. Kursuje co pełne 2 godziny od 7.15 do 23.35.

Linia nr 8. Wzgórze Focha (ul.Bajończyków) - ul.Legionów, ul. Kopernika  - ul. Świętojańska - ul. 10go Lutego - ul. Trzeciego Maja - hala targowa - dworzec kolejowy. Kursuje co 30 min. od godz. 7.15 do 21.35.

Linia nr 9. Komisariat Rządu - ul. Świętojańska - Plac Kaszubski - ul. Portowa - Port Handlowy (ul.Celna). Kursuje co 30 min. od godz.7.20 do 22.35. Ruch na tej linii odbywa się tylko w dni powszednie.

Na wszystkich liniach ruch w godzinach rannych tj. do godz. 8 jest przyspieszony i odbywa się przeciętnie co 10 minut. Podczas dnia - jak wyżej.Cenę biletu oblicza się wr. stref. Jedna strefa - 20 groszy. Krótkie odcinki - 15gr.

Komunikację między miastem i Oksywiem ułatwia oprócz autobusu nr 1. prom-holownik, który kursuje pomiędzy portem a Obłużem. Odjazd z przystani 50 m na lewo od Kapitanatu Portu do Oksywia ( wysiadać w Oksywiu wolno tylko marynarzom i pracownikom portowym) i Obłuża. Cena biletu 20 groszy.

Oprócz autobusów M.T.K. posiada G. większą ilość dorożek samochodowych, następujące postoje:
przed dworcem kolejowym - tel. 15-40,
przy Skwerze Kościuszki obok K.K.O. m. Gdyni - tel. 15-70,
przed Komisariatem Rządu - tel. 18-50,
na u. Węglowej - obok wiaduktu - tel.33-06,
na Placu Kaszubskim  - tel. 15-41,
w Orłowie - obok poczty - tel. 92-04
i w kilku innych punktach. Dorożki pobierają należność według licznika przy obowiązującej taryfie 1,-zł za pierwszy kilometr i 50 groszy za następne. Za dalsze przejazdy poza miasto pobierają dorożki przeciętnie po 50 groszy za km, ale można również umówić się nieco taniej.

2 komentarze:

  1. Fajny ten przewodnik Pomiana

    OdpowiedzUsuń
  2. prom z Kapitanatu do Obłuża via Oksywie, za 20 groszy

    i nie było korków

    OdpowiedzUsuń